Galls and egg masses of root-knot nematodes on fibrous roots (left).  Galls on sweetpotato roots are often much smaller and difficult to see (W. Martin, APS). 

Increasing yield reduction and storage root damage with increasing nematode population.

Cracking on storage roots due to root-knot nematode (G. Lawrence, APS).

Egg masses of M. incognita (R. Gapasin 

Epilachna chrysomelina F.

سوسك شرقي نقطه دار خيار يا كفشدوزك خربزه يكي از افراد تيره Coccinellidae است. از نظر انتشار اين گونه در مناطق اطراف درياي مديترانه تا سواحل غربي خليج فارس پراكنده مي‌باشد (talhouk, 1957). گياهان مورد تغذيه حشرات كامل و لاروها شامل تيره كدوئيان Cucurbitaceae مي‌باشد. در بين آنها خربزه، طالبي و هندوانه بيشتر از سايرين مورد حمله قرار مي‌گيرند.

"حشره كامل به طول ۸-۶ ميليمتر- گرد- از سمت شكمي‌مسطح و از ناحيه پشتي محدب - به رنگ قرمز آجري- منقوش به ۱۲ نقطه سياه محصور در دايره هاي نارنجي روشن- شش لكه روي هر بالپوش- بدن پوشيده از موهاي ريز طلايي- تخم‌ها زرد رنگ كشيده و در دو انتها باريك- نسبتاً بزرگ- به طول متوسط ۱/۸  ميليمتر- لارو ابتدا به رنگ زرد روشن كه بعداً قدري تيره تر مي‌شود. بدن لارو مجهز به تعداد زيادي خارهاي منشعب سياه رنگ است. بدن لارو حداكثر به طول ۹ -۸  ميليتر كه در انتها باريك مي‌شود. شفيره تخم مرغي شكل- و مثل لاروها پوشيده از خارهاي منشعب مي‌باشد. 

دورة زندگي اين آفت در مناطق مختلف متفاوت مي‌باشد. اين تفاوت در اثر نوسانات فصلي و آب و هوا كه در رشد گياه ميزبان اثر مي‌گذارد و نيز در اثر طولاني شدن دورة دياپوز Epilachna پيش مي‌آيد. به عنوان مثال، در منطقه Aleppo اين حشره در اواخر تابستان و يا اوائل پاييز در حالت بلوغ به دياپوز رفته و ناپديد مي‌گردد.

بدين ترتيب زمستان را در زير سنگها و يا برگهاي ريخته شده و بقاياي گياهي به طور آرام سپري مي‌كند. به مجرد گرم شدن حرارت هوا در ارديبهشت ماه حشرات بالغ محلهاي زمستاني را ترك كرده و به كوتيلدونهاي تازه سبز شده گياهان تيره كدوئيان حمله مي‌كنند. در عربستان (Arabia) اين حشره فاقد دياپوز زمستاني است. در واحه هاي قديمي‌و جاهائيكه سايه درختان خرما حرارت وسط روز را به ۳۶ تا ۴۲ درجه كاهش داده و رطوبت نسبي را به حدود ۷۵ درصد تنظيم مي‌كند، اين حشره در سراسر سال فعاليت مي‌كند. بالعكس در مزارع و كشتكارهاي تازه احداث شده و در صحرا وضعيت بيولوژي حشره طور ديگري است. در اين مناطق به علت وفور آب چاه هاي عميق، امكان كشت سبزيجات در سراسر سال فراهم شده ولي به علت عدم وجود درختان سايه دار، حرارت هوا در ماه هاي تابستان به ۵۲ درجه افزايش يافته و رطوبت نسبي نيز به كمتر از ۳۰ درصد كاهش مي‌يابد. عليرغم حرارتهاي زياد محيط، ارقام كدوئيان محلي محصول نسبتاً خوبي از لحاظ كميت و كيفيت توليد مي‌نمايد. به نظر مي‌رسد كه در اين مناطق Epilachna مجبور به دياپوز تابستاني مي‌شود. در بهار كمي‌قبل از تخم ريزي جفتگيري شروع مي‌شود. حشرات ماده مكن است در هنگام تخمريزي چند بار ديگر هم جفت گيري كنند   (Ghabn, 1951). تخم‌ها به تعداد زياد و در مجاور هم در زير برگهاي كدوئيان قرار داده مي‌شوند. تعداد تخم هر حشره ماده در طول زندگي ۳۰۰  عدد است (Ghabn, 1951). تخمها پس از حدود ۴ تا ۶ روز باز مي‌شوند. حشرات بالغ و لاروها از سطح روئي و يا زيرين برگها به طرز مخصوصي تغذيه مي‌كنند. به طوريكه اپيدرم تحتاني و يا فوقاني دست نخورده باقي مي‌ماند. در محل هاي تغذيه بافتهاي برگ خراشيده شده و به تدريج به رنگ قهوه اي روشن در مي‌آيند. قسمت هاي آسيب ديده برگ در مقايسه با قسمت هاي سالم و سبز آن آشكارا به چشم مي‌خورد. برگهاي مورد حمله پس از مدت كوتاهي خشك مي‌شوند. شفيره‌ها روي نباتات آلوده تشكيل مي‌شوند. شفيره‌ها روي نباتات آلوده تشكيل مي‌شوند و پس از يك هفته حشرات بالغ از شفيره‌ها خارج مي‌گردند.

اين حشره نسل هاي متعددي در فصل رشد گياهان كدوئيان توليد مي‌كند. اين حشره در منطقه Aleppo ساليانه ۶-۴ نسل، در سواحل لبنان و سوريه ۵ نسل و در عربستان سعودي احتمالاً ۸-۶ نسل در سال توليد مي‌كند. در سه كشور مذكور افراد نسل هاي مختلف طوري به هم منطبق مي‌شوند كه امكان تشخيص افراد يك نسل از نسل ديگر بسيار مشكل مي‌شود. شدت خسارت كفشدوزك ها و لاروهاي آنها بسته به مناطق مختلف و ارقام گياهان كدوئيان متفاوت است.

در اطراف Aleppo، خسارت اين حشره در تمام ارقام كدوئيان به خصوص در گياهي شبيه به خيار و مشهور به Faqqus يا Gucumis chate L. شديد مي‌باشد. در منطقه Lattakia در ساحل روسيه و به سمت جنوب تا Akkar plain وBuqei, a اين آفت شديداً به خيار، خربزه و هندوانه خسارت مي‌زند. در ساير مناطق از قبيلBeqaدر لبنان يا در واحه‌هاي دمشق (Damascus)، اين آفت وجود داشته ولي خسارتش چندان مشهود نيست. در اردن اين آفت چندان مهم تلقي نمي‌شود.

براي مبارزه، به مجرد مشاهده خراشيدگي سطح برگ‌ها توسط حشرات بالغ و يا تخم‌هاي زرد در سطح زيرين برگ‌ها استفاده از سموم حشره كش ضرورت دارد. سموم فسفره (استرهاي اسيد فسفريك) از قبيل پاراتيون- مالاتيون و ديپتركس در ميزانهايي كه توصيه مي‌شود مؤثر مي‌باشد. رعايت احتياطات لازم در مورد توقف سمپاشي در موقع باز شدن گلها و به منظور جلوگيري از كشتن زنبور عسل و ساير حشرات گرده افشان ضرورت دارد. در موارد لزوم ممكن است سمپاشي تكرار شود.

سر در اين حشرات به شكل بسيار متفاوت ديده مي‌شود. قطعه‌ي زير پيشاني كه (Epistom) يا  (Clypeus) ناميده مي‌شود در گونه‌هاي مختلف، به درجات متفاوت رشد كرده است، گاهي رشد بيش از اندازه آن سبب مي‌شود كه روي قطعات دهاني را از بالا بپوشاند، اين موضوع ادر تشخيص گونه‌ها حائز اهميت مي‌باشد.

سر گاهي زير پيش قفس سينه كه رشد زيادي كرده و مانند كاپوشن (Capuchon) روي آن را مي‌پوشاند مخفي شده است. در بعضي از سخت بالپوشان در حدفاصل سر و قفس سينه، گردن ديده مي‌شود. سر در بعضي از حشرات به يك خرطوم تبديل شده است كه در اين صورت قطعات دهاني در انتهاي آن قرار مي‌گيرند، در اين حشرات كه به نام (سرخرطومي‌ها) مشهورند سر حاصل شاخك‌هاي مشخصي است كه به يك ماسوي (Massue) ۳ يا ۴ بندي ختم شده اند.

شكل شاخك در سخت بالپوشان بسيار متغير است و ممكن است از تيپ نخي، شانه‌اي، ورقي، مستقيم و يا زانويي و غيره باشد. چشم‌ها عموما در طرفين سر قرار مي‌گيرند و به شكل گرد، بيضي و با كناره‌هاي فرو رفته يا صاف ديده مي‌شوند. گاهي پوست يا كوتيكول در درون چشم‌ها پيشروي كرده و سطح آن‌ها را به دو بخش جداگانه تقسيم مي‌كند. اين موضوع نيز در رده‌بندي گونه‌ها مي‌تواند مفيد واقع شود.

قطعات دهاني از تيپ سانيده است كه از يك لب بالا (Labrum)، يك جفت آرواره‌ي بالا(Mandibule ) مجهز به دندانه‌هاي تيز، يك جفت آرواره‌هاي پايين (Maxille) و بالاخره يك لب پايين (Labium) تشكيل شده است.

قفس سينه مانند ديگر حشرات از سه حلقه به وجود آمده است، ولي اگر حشره را از بالا نگاه كنيم تنها پيش‌گرده (Pronotum) يا (‍Corsolet) و يك قطعه‌ي بسيار كوچكي از ميان قفس سينه (Mesothorax) به نام سپرچه (Ecusson) ديده مي‌شود. سپرچه به شكل مختلف و در ميان دو بالپوش در محل قاعده، قرار مي‌گيرد.

برعكس اگر حشره را از ناحيه‌ي شكم نگاه كنيم هر سه حلقه ي قفس سينه به وضوح ديده مي‌شود كه هريك حامل يك جفت پا هستند.

حلقه‌هاي قفس سينه در ناحيه شكمي، به ترتيب داراي پيش سينه (Prosternum) ميان سينه (Mesosternum) و پس سينه (Metasternum) است. در حد فاصل هر يك از نيم حلقه‌هاي پشتي و شكمي‌قفس سينه، دو صفحه، يكي جلو به نام اپيسترن (Episterne) وديگري عقب و كوچك به نام اپي مر (Epimere) وجود دارد. مجموع اين دو صفحه را قطعات پهلويي (Pleura) مي‌نامند. بين سينه (Sternum) و قطعات پهلويي، پاها به بدن متصل مي‌شوند.

در قاعده‌ي هريك از پاها، حفره‌اي به نام (Cotyloide) وجود دارد كه اولين بند پا به نام پيش ران (Coxa) در درون آن جاي مي‌گيرد. تغييرات شكل اين حفره، به ويژه در پاهاي جلو از لحاظ تعيين و تشخيص گونه‌ها بسيار مهم است.

نظر به اینکه راسته ی سخت بالپوشان یکی از مهمترین راسته ی حشرات و صاحب بیشترین تعداد گونه ی جاندار شناخته شده است از این پس به صورت کامل به معرفی آن بر اساس آموخته ها و نوشته های خویش خواهم پرداخت و  امیدوارم مورد استفاده ی عزیزان قرار گیرد.

اين راسته بزرگترين راسته حشرات به شمار رفته و حدود ۴۰% حشرات شناخته شده را شامل مي‌شود. حدود ۳۰۰۰۰۰ گونه شناخته شده را در بر دارد.

افراد اين اين راسته از لحاظ اندازه متفاوت و طول بعضي از آن‌ها از چند ميليمتر تجاوز نكرده در حالي كه تعدادي طولشان به ۵ سانتي متر و در بعضي ديگر كه بيشتر در مناطق خشك يافت مي‌شوند طولشان به ۱۰- ۱۲سانتي متر مي‌رسد. محل زندگي آن‌ها نيز متفاوت بوده و در بيشتر مناطق يافت مي‌شوند، بعضي از آن‌ها از آفات مهم محصولات كشاورزي به شمار مي‌روند.

واژه  Coleoptera  نخستين بار توسط ارسطو به كار گرفته شد ، اين واژه از دو كلمه يوناني Koleos به معني پوشش، غلاف، نيام و Ptera به معني بال گرفته شده است. اين نام به اين علت به افراد اين راسته داده شده است كه بال جلويي در آن‌ها بسيار سخت و محكم است.

يكي از مشخصات عمده آن‌ها همان بال جلويي بوده كه سخت و قابي شكل و بدون رگبال است وElytra   ناميده مي‌شود ، بال‌هاي عقبي غشايي و بلندتر از بال‌هاي جلويي بوده و در حالت استراحت در زير بال‌هاي جلويي تا مي‌شود. در هنگام پرواز بيشتر بال‌هاي زيري مورد استفاده قرار مي‌گيرد ، ولي حشراتي از اين راسته وجود دارند كه بالپوش ندارند يا داراي بال‌پوش‌هاي خيلي كوتاه هستند.

 اغلب داراي قطعات دهاني جونده ولي در بعضي گونه‌ها كه پرداتور مي‌باشند در زير آرواره‌هاي آن‌ها شيارها يا كانال‌هايي وجود دارد كه از طريق آن‌ها خون و مايعات درون بدن شكار را مي‌مكند. شاخك‌ها به خوبي رشد كرده و داراي فرم‌هاي مختلف از قبيل گرزي، چماقي، ورقي، زانويي و غيره بوده، دگرديسي كامل و لارو آن‌ها بيشتر از نوع Compodeiform  يا Scarabaeiform  است، عده‌اي Elateriform  و عده‌اي ديگر از نوع Vermiform هستند.

اكثر سخت‌بالپوشان از آفات مهم محصولات كشاورزي و انباري بوده ولي برخي از آن‌ها از قارچ‌ها و عده‌اي ديگر از مواد پوسيده گياهي و حيواني تغذيه مي‌كنند ، تعدادي از آن‌ها شکارگر مي‌باشند و از انواع حشرات مضر تغذيه مي‌کنند، بعضي آبزي بوده و داراي پاهاي عقبي پهن كه به شكل پارو و مناسب براي شنا كردن شده است، دارند.

افراد اين راسته به نام عمومي‌Beetle (سوسك) ناميده مي‌شوند.

سخت بالپوشان از لحاظ شكل ظاهري و رنگ‌آميزي بدن فوق‌العاده متفاوت هستند، بعضي گونه‌ها بسيار كوچك و بعضي ديگر بزرگ يا داراي اندام متوسط مي‌باشند. اين راسته در بين رده‌ي حشرات، بيش از يك ميليون گونه را در بر مي‌گيرد كه براي تشخيص آن‌ها در درجه‌ي اول آشنايي با اصطلاحات و واژه‌هاي رده‌بندي ضروري است. با اين جهت براي سهولت كار و استفاده از كليدهاي مشخص نخست صفات مرفولژيك و تاكسونوميك سخت‌بالپوشان را ضمن ارائه شكل‌هاي لازم به طور اجمال بررسي مي‌كنم.

اميدوارم متن زير  با داشتن  اشكال، توضيح مناسب و خلاصه مفيد واقع شود.

http://www.sasa.gov.uk/mediafiles/D5D42323_CC9A_4FFC_16F92330264BBCA6.pdf